Türkiye’de Öğretmen Yabancılaşmasına Yönelik Lisansüstü Tezlerin Sistematik İncelemesi.

Saved in:
Bibliographic Details
Title: Türkiye’de Öğretmen Yabancılaşmasına Yönelik Lisansüstü Tezlerin Sistematik İncelemesi.
Alternate Title: Systematic Review of Postgraduate Theses on Teacher Alienation in Türkiye.
Authors: Akar, Fatma Nur1 fnur.akar@gazi.edu.tr, Ural, Ayhan2 urala@gazi.edu.tr
Source: Journal of Turkish Educational Sciences. 2026, Vol. 24 Issue 1, p763-787. 25p.
Subject Terms: *Graduate students, *Evidence synthesis, *Education research, *Social alienation, Emotional labor, Cynicism, Quantitative research
Geographic Terms: Türkiye
Abstract (English): The concept of alienation has been linked to individuals’ distancing from labor, environment, and self, reflected in powerlessness, loneliness, and meaninglessness. Marx provided a theoretical foundation by explaining alienation via labor and production, while Seeman defined its dimensions, making it empirically applicable. Although alienation occurs across society, it can be particularly detrimental to teachers in educational settings. Despite increasing studies on teacher alienation, no systematic review holistically evaluating them exists. This study aims to systematically examine graduate theses on teacher alienation in Türkiye from 2003 to 2024. The 85 theses included in this study were evaluated using descriptive analysis methods. Inclusion criteria required theses to be publicly accessible in the National Thesis Database of the Council of Higher Education, involve teacher samples, be conducted in Türkiye, and focus on teacher alienation. Theses were examined by regarding bibliographic features, methods, data collection tools, associated variables, and main findings. Results showed most theses were master’s level, written in 2019, and affiliated with educational sciences institutes. Quantitative methods, relational survey models, and Likert-type scales were most common. Alienation was associated with 59 variables, notably organizational cynicism, emotional labor, and organizational culture. Reported findings indicated teachers generally experienced low alienation. The literature shows limited methodological diversity, suggesting future studies employ qualitative and mixed-method designs. [ABSTRACT FROM AUTHOR]
Abstract (Turkish): Yabancılaşma kavramı tarihsel süreçte bireyin emeğine, çevresine ve kendine yönelik duygusaldüşünsel uzaklaşmalarla ilişkilendirilmiş; güçsüzlük, yalnızlık ve anlamsızlık gibi olgularla açıklanmıştır. Marx, yabancılaşmayı üretim süreci ve emek üzerinden açıklayarak kuramsal temel oluşturmuş; Seeman ise kavramın boyutlarını tanımlayarak onu ampirik araştırmalarda uygulanabilir hâle getirmiştir. Modern toplumda farklı alanlarda görülen yabancılaşmanın, eğitim ortamlarında özellikle öğretmenler üzerinde yıkıcı etkileri olabileceği belirtilmektedir. Öğretmen yabancılaşmasına ilişkin çalışmalar artsa da bu araştırmaları bütüncül değerlendiren sistematik bir inceleme yoktur. Bu doğrultuda araştırmanın amacı, Türkiye’de 2003–2024 döneminde öğretmen yabancılaşmasına yönelik lisansüstü tezleri sistematik olarak incelemektir. Bu çalışmaya dâhil edilen 85 adet tez betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Dahil etme kriterleri, tezlerin Yükseköğretim Kurulu Ulusal Veri Tabanı’nda erişime açık, öğretmen örneklemli, Türkiye’de yürütülmüş ve öğretmen yabancılaşması konulu olmasıdır. Tezlerin bibliyografik özellikleri, yöntemleri, veri toplama araçları, ilişkilendirilen değişkenler ve temel bulguları incelenmiştir. Bulgular, tezlerin çoğunlukla yüksek lisans düzeyinde, 2019’da ve eğitim bilimleri enstitülerinde yazıldığını göstermektedir. Çoğunda nicel yöntem, ilişkisel tarama modeli ve veri toplama aracı olarak Likert tipi ölçek kullanılmıştır. Yabancılaşma 59 değişkenle ilişkilendirilmiş; en çok örgütsel sinizm, duygusal emek ve örgüt kültürü öne çıkmıştır. Tezlerde rapor edilen bulgular, öğretmenlerin genel olarak düşük düzeyde yabancılaşma yaşadığını göstermektedir. Son olarak alanyazındaki çalışmaların yöntemsel çeşitlilik açısından sınırlı olduğu belirlenmiş, gelecekte nitel ve karma desenlerin kullanılması önerilmiştir. [ABSTRACT FROM AUTHOR]
Copyright of Journal of Turkish Educational Sciences is the property of Journal of Turkish Educational Sciences and its content may not be copied or emailed to multiple sites without the copyright holder's express written permission. Additionally, content may not be used with any artificial intelligence tools or machine learning technologies. However, users may print, download, or email articles for individual use. This abstract may be abridged. No warranty is given about the accuracy of the copy. Users should refer to the original published version of the material for the full abstract. (Copyright applies to all Abstracts.)
Database: Education Research Complete
FullText Links:
  – Type: pdflink
Text:
  Availability: 0
Header DbId: ehh
DbLabel: Education Research Complete
An: 193506378
AccessLevel: 6
PubType: Academic Journal
PubTypeId: academicJournal
PreciseRelevancyScore: 0
IllustrationInfo
Items – Name: Title
  Label: Title
  Group: Ti
  Data: Türkiye’de Öğretmen Yabancılaşmasına Yönelik Lisansüstü Tezlerin Sistematik İncelemesi.
– Name: TitleAlt
  Label: Alternate Title
  Group: TiAlt
  Data: Systematic Review of Postgraduate Theses on Teacher Alienation in Türkiye.
– Name: Author
  Label: Authors
  Group: Au
  Data: <searchLink fieldCode="AR" term="%22Akar%2C+Fatma+Nur%22">Akar, Fatma Nur</searchLink><relatesTo>1</relatesTo><i> fnur.akar@gazi.edu.tr</i><br /><searchLink fieldCode="AR" term="%22Ural%2C+Ayhan%22">Ural, Ayhan</searchLink><relatesTo>2</relatesTo><i> urala@gazi.edu.tr</i>
– Name: TitleSource
  Label: Source
  Group: Src
  Data: <searchLink fieldCode="JN" term="%22Journal+of+Turkish+Educational+Sciences%22">Journal of Turkish Educational Sciences</searchLink>. 2026, Vol. 24 Issue 1, p763-787. 25p.
– Name: Subject
  Label: Subject Terms
  Group: Su
  Data: *<searchLink fieldCode="DE" term="%22Graduate+students%22">Graduate students</searchLink><br />*<searchLink fieldCode="DE" term="%22Evidence+synthesis%22">Evidence synthesis</searchLink><br />*<searchLink fieldCode="DE" term="%22Education+research%22">Education research</searchLink><br />*<searchLink fieldCode="DE" term="%22Social+alienation%22">Social alienation</searchLink><br /><searchLink fieldCode="DE" term="%22Emotional+labor%22">Emotional labor</searchLink><br /><searchLink fieldCode="DE" term="%22Cynicism%22">Cynicism</searchLink><br /><searchLink fieldCode="DE" term="%22Quantitative+research%22">Quantitative research</searchLink>
– Name: SubjectGeographic
  Label: Geographic Terms
  Group: Su
  Data: <searchLink fieldCode="DE" term="%22Türkiye%22">Türkiye</searchLink>
– Name: Abstract
  Label: Abstract (English)
  Group: Ab
  Data: The concept of alienation has been linked to individuals’ distancing from labor, environment, and self, reflected in powerlessness, loneliness, and meaninglessness. Marx provided a theoretical foundation by explaining alienation via labor and production, while Seeman defined its dimensions, making it empirically applicable. Although alienation occurs across society, it can be particularly detrimental to teachers in educational settings. Despite increasing studies on teacher alienation, no systematic review holistically evaluating them exists. This study aims to systematically examine graduate theses on teacher alienation in Türkiye from 2003 to 2024. The 85 theses included in this study were evaluated using descriptive analysis methods. Inclusion criteria required theses to be publicly accessible in the National Thesis Database of the Council of Higher Education, involve teacher samples, be conducted in Türkiye, and focus on teacher alienation. Theses were examined by regarding bibliographic features, methods, data collection tools, associated variables, and main findings. Results showed most theses were master’s level, written in 2019, and affiliated with educational sciences institutes. Quantitative methods, relational survey models, and Likert-type scales were most common. Alienation was associated with 59 variables, notably organizational cynicism, emotional labor, and organizational culture. Reported findings indicated teachers generally experienced low alienation. The literature shows limited methodological diversity, suggesting future studies employ qualitative and mixed-method designs. [ABSTRACT FROM AUTHOR]
– Name: Abstract
  Label: Abstract (Turkish)
  Group: Ab
  Data: Yabancılaşma kavramı tarihsel süreçte bireyin emeğine, çevresine ve kendine yönelik duygusaldüşünsel uzaklaşmalarla ilişkilendirilmiş; güçsüzlük, yalnızlık ve anlamsızlık gibi olgularla açıklanmıştır. Marx, yabancılaşmayı üretim süreci ve emek üzerinden açıklayarak kuramsal temel oluşturmuş; Seeman ise kavramın boyutlarını tanımlayarak onu ampirik araştırmalarda uygulanabilir hâle getirmiştir. Modern toplumda farklı alanlarda görülen yabancılaşmanın, eğitim ortamlarında özellikle öğretmenler üzerinde yıkıcı etkileri olabileceği belirtilmektedir. Öğretmen yabancılaşmasına ilişkin çalışmalar artsa da bu araştırmaları bütüncül değerlendiren sistematik bir inceleme yoktur. Bu doğrultuda araştırmanın amacı, Türkiye’de 2003–2024 döneminde öğretmen yabancılaşmasına yönelik lisansüstü tezleri sistematik olarak incelemektir. Bu çalışmaya dâhil edilen 85 adet tez betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Dahil etme kriterleri, tezlerin Yükseköğretim Kurulu Ulusal Veri Tabanı’nda erişime açık, öğretmen örneklemli, Türkiye’de yürütülmüş ve öğretmen yabancılaşması konulu olmasıdır. Tezlerin bibliyografik özellikleri, yöntemleri, veri toplama araçları, ilişkilendirilen değişkenler ve temel bulguları incelenmiştir. Bulgular, tezlerin çoğunlukla yüksek lisans düzeyinde, 2019’da ve eğitim bilimleri enstitülerinde yazıldığını göstermektedir. Çoğunda nicel yöntem, ilişkisel tarama modeli ve veri toplama aracı olarak Likert tipi ölçek kullanılmıştır. Yabancılaşma 59 değişkenle ilişkilendirilmiş; en çok örgütsel sinizm, duygusal emek ve örgüt kültürü öne çıkmıştır. Tezlerde rapor edilen bulgular, öğretmenlerin genel olarak düşük düzeyde yabancılaşma yaşadığını göstermektedir. Son olarak alanyazındaki çalışmaların yöntemsel çeşitlilik açısından sınırlı olduğu belirlenmiş, gelecekte nitel ve karma desenlerin kullanılması önerilmiştir. [ABSTRACT FROM AUTHOR]
– Name: AbstractSuppliedCopyright
  Label:
  Group: Ab
  Data: <i>Copyright of Journal of Turkish Educational Sciences is the property of Journal of Turkish Educational Sciences and its content may not be copied or emailed to multiple sites without the copyright holder's express written permission. Additionally, content may not be used with any artificial intelligence tools or machine learning technologies. However, users may print, download, or email articles for individual use. This abstract may be abridged. No warranty is given about the accuracy of the copy. Users should refer to the original published version of the material for the full abstract.</i> (Copyright applies to all Abstracts.)
PLink https://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&site=eds-live&db=ehh&AN=193506378
RecordInfo BibRecord:
  BibEntity:
    Identifiers:
      – Type: doi
        Value: 10.37217/tebd.1716202
    Languages:
      – Code: tur
        Text: Turkish
    PhysicalDescription:
      Pagination:
        PageCount: 25
        StartPage: 763
    Subjects:
      – SubjectFull: Graduate students
        Type: general
      – SubjectFull: Evidence synthesis
        Type: general
      – SubjectFull: Education research
        Type: general
      – SubjectFull: Social alienation
        Type: general
      – SubjectFull: Emotional labor
        Type: general
      – SubjectFull: Cynicism
        Type: general
      – SubjectFull: Quantitative research
        Type: general
      – SubjectFull: Türkiye
        Type: general
    Titles:
      – TitleFull: Türkiye’de Öğretmen Yabancılaşmasına Yönelik Lisansüstü Tezlerin Sistematik İncelemesi.
        Type: main
  BibRelationships:
    HasContributorRelationships:
      – PersonEntity:
          Name:
            NameFull: Akar, Fatma Nur
      – PersonEntity:
          Name:
            NameFull: Ural, Ayhan
    IsPartOfRelationships:
      – BibEntity:
          Dates:
            – D: 01
              M: 01
              Text: 2026
              Type: published
              Y: 2026
          Identifiers:
            – Type: issn-print
              Value: 13038451
          Numbering:
            – Type: volume
              Value: 24
            – Type: issue
              Value: 1
          Titles:
            – TitleFull: Journal of Turkish Educational Sciences
              Type: main
ResultId 1